Reisadviezen en reisvaccinatie zijn verschillend afhankelijk van het land of de streek waarheen u reist.
Het is belangrijk u op voorhand goed te informeren.
Ook kijkt u best zelf uw vaccinaties na op een gezondheidswebsite zoals mijngezondheid.be of cozo.be
De beste websites voor reisadvies en vaccinaties
- Wanda: Dit is het Belgische expertplatform (gecreëerd door het Instituut voor Tropische Geneeskunde). Je kunt er per land exact opzoeken welke vaccinaties en gezondheidsrisico's aanbevolen zijn.
- Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG): Biedt diepgaand medisch reisadvies en je kunt er terecht voor een fysieke consultatie en vaccinaties in Antwerpen.
- UZ Leuven - Reiskliniek: Biedt een helder en uitgebreid overzicht van reisvaccinaties, medicatie en gezondheidsadviezen per werelddeel
Knop
De exacte indicatie hangt altijd af van bestemming, reisduur, type reis, seizoen en patiëntfactoren.
Controleer idealiter minstens 4 weken voor vertrek de bestemming op Wanda.
?? Overzicht reisvaccinaties
| Infectie | Vaccin | Wanneer vooral? | Schema | Vanaf |
|---|---|---|---|---|
| Hepatitis A | Havrix®, Vaqta®, Avaxim® | Bijna alle reizigers naar Afrika, Azië, Latijns-Amerika; afhankelijk van hygiëne ook elders | 2 doses: 0 + 6–12 mnd | 1 jaar |
| Hepatitis B | Engerix-B®, HBVaxPro® | Lang verblijf, frequente reizen, seksueel risico, medische ingreep | 0–1–6 mnd; snelle schema's mogelijk | alle leeftijden |
| Hepatitis A+B | Twinrix® | Wanneer beide geïndiceerd zijn | 0–1–6 mnd; versneld mogelijk | 1 jaar* |
| Gele koorts | Stamaril® | Bepaalde delen Afrika/Zuid-Amerika; soms verplicht voor toegang | 1 dosis | 9 mnd |
| Buiktyfus | Typhim Vi® / Vivotif® | Langere reizen, vooral Indisch subcontinent en slechte hygiëne | 1 injectie óf 3 capsules | 2 jaar |
| Rabiës | Rabipur® / Verorab® | Lang verblijf, afgelegen gebieden, dierencontact, beroepsrisico | 2 doses 0 + 7 d | 1 jaar voor PrEP |
| Japanse encefalitis | Ixiaro® | >1 maand of frequente/langdurige blootstelling in risicogebied | 2 doses, 4 weken interval | 2 mnd |
| Tekenencefalitis (TBE) | FSME-IMMUN® / Junior | Wandelen/kamperen in endemische gebieden in Europa/Azië | 3 doses | 1 jaar |
| Meningokokken ACWY | Nimenrix® | Vooral Hadj/Umrah, sommige epidemische gebieden | meestal 1 dosis | 6 weken |
| Polio | IPV in combinatievaccin | Bepaalde landen met poliocirculatie; soms verplicht bij uitreis | afhankelijk van vaccinatiestatus | alle leeftijden |
| Mazelen | MMR | Niet-immune reizigers; vooral bij reizen naar gebieden met uitbraken | 2 doses; vervroegd schema bij jonge kinderen | 6 mnd voor extra dosis |
| Dengue | Qdenga® | Zeer specifieke reizigersgroep; vooral eerdere dengue + langdurige/frequente blootstelling | 2 doses, 3 mnd interval | 6 jaar |
| Chikungunya | Vimkunya® | Vooral bij actieve uitbraak/hoog risico | 1 dosis | 12 jaar |
| BCG | BCG | Kinderen met langdurig verblijf/veelvuldige bezoeken aan hoog-risicolanden voor TB | 1 dosis | vanaf geboorte |
* Bij jonge kinderen is de precieze indicatie/dosering afhankelijk van het specifieke product.
Wanda geeft voor kinderen onder andere aan: hepatitis A vanaf 12 maanden, TBE vanaf 12 maanden, gele koorts vanaf 9 maanden, rabiës-PrEP vanaf 12 maanden, Japanse encefalitis vanaf 2 maanden, buiktyfus vanaf 2 jaar, dengue vanaf 6 jaar en chikungunya vanaf 12 jaar.
?? Welke vaccins bij welk type reis?
1. Bij vrijwel elke verre reis eerst controleren
Basisvaccinaties
- Difterie
- Tetanus
- Kinkhoest
- Polio
- Mazelen-bof-rubella
- Hepatitis B indien niet gevaccineerd
Daarna meestal hepatitis A overwegen/aanbevelen, afhankelijk van bestemming. Het Vlaamse Departement Zorg adviseert expliciet om eerst de basisvaccinaties te controleren en vervolgens de reisbestemming op Wanda te bekijken.
2. Afrika
Afhankelijk van het land:
Vaak
- hepatitis A
- eventueel hepatitis B
- gele koorts
- meningokokken ACWY in bepaalde situaties
- polio bij specifieke landen/situaties
Bij specifieke reis
- rabiës
- buiktyfus
- TBE is voor Afrika doorgaans niet relevant
- Japanse encefalitis is voor Afrika doorgaans niet relevant
3. Azië
Vaak
- hepatitis A
- eventueel hepatitis B
Afhankelijk van reis
- buiktyfus
- rabiës
- Japanse encefalitis
- polio
- TBE in bepaalde delen van Azië
4. Latijns-Amerika
Vaak
- hepatitis A
Afhankelijk van bestemming
- gele koorts
- hepatitis B
- rabiës
- buiktyfus
- dengue/chikungunya in specifieke situaties
?? Kinderen die reizen
Bij een kind zou ik vóór vertrek eerst controleren:
1. Basisvaccinaties volledig?
2. MMR vervroegd nodig wegens reis?
3. Hepatitis A?
4. Bestemmingsspecifiek: gele koorts / rabiës / TBE / Japanse encefalitis / buiktyfus?
Bij jonge kinderen zijn de leeftijdsgrenzen belangrijk. Een vervroegde MMR-dosis kan bijvoorbeeld vanaf 6 maanden worden gegeven voor reizen, maar die dosis vervangt de reguliere MMR-dosissen niet.
?? Zwangerschap
Bij zwangere reizigers moet je extra voorzichtig zijn.
Vooral opletten met levende vaccins, waaronder:
- gele koorts
- orale buiktyfus
- MMR
- varicella
- sommige andere levende vaccins
De beslissing hangt af van het concrete reisrisico. Een reis naar een gebied met gele koorts kan bijvoorbeeld een heel andere risico-batenafweging geven dan een gewone toeristische reis.
?? Praktische reisconsultatie
Een handige volgorde voor de huisarts:
Stap 1 — Bestemming
Land + regio + tussenstops/transitlanden
Stap 2 — Reisduur
<2 weken / 2–4 weken / >4 weken / frequent reizen
Stap 3 — Reisstijl
- hotel/resort
- backpacking
- kamperen
- platteland
- werken
- dierencontact
- medische hulp moeilijk bereikbaar
Stap 4 — Patiënt
- leeftijd
- zwangerschap
- immuunsuppressie
- chronische aandoeningen
- eerdere vaccinaties
- eerdere infecties
Stap 5 — Vaccinaties
Basis ? hepatitis A ? bestemmingsspecifieke vaccins
Stap 6 — Niet-vaccinale preventie
Bijvoorbeeld:
- malaria
- muggenwering
- voedsel- en waterhygiëne
- diarreepreventie
- reisapotheek
? Heel compacte geheugenkaart
Bij verre reis ? denk aan:
A = Hepatitis A
B = Hepatitis B
G = Gele koorts
T = Tyfus
R = Rabiës
J = Japanse encefalitis
TBE = tekenencefalitis
M = meningokokken
P = polio
MMR = mazelen
D = dengue
C = chikungunya
En daarnaast altijd: malaria + muggen + reisdiarree + routinevaccinaties.
Praktisch: voor een patiënt met een concrete bestemming is een land-specifieke check veel betrouwbaarder dan dit algemene schema. Wanda wordt door het ITG gebruikt als Belgische referentie voor verplichte en aanbevolen reisvaccinaties en houdt ook rekening met bijzondere situaties zoals kinderen, zwangerschap en onderliggende aandoeningen.