Pneumokokkenvaccinatie bij volwassenen
De Hoge Gezondheidsraad (HGR) adviseert vaccinatie bij:
- Alle volwassenen vanaf 65 jaar, ongeacht comorbiditeiten.
- Volwassenen van 18–64 jaar met een verhoogd risico, onder andere bij:
- immuundepressie, HIV, hematologische maligniteit of immunosuppressieve behandeling;
- anatomische/functionele asplenie;
- cochleair implantaat of liquorlekkage;
- chronisch hart-, long-, lever- of nierlijden;
- diabetes mellitus;
- bepaalde neurologische/neuromusculaire aandoeningen met risico op aspiratie;
- roken of chronisch alcoholgebruik;
- dakloosheid;
- lassers.
Welk vaccin?
| Patiënt | Advies HGR |
|---|---|
| 18–49 jaar + risicofactor | PCV20 |
| 50–64 jaar + risicofactor | PCV20 of PCV21 |
| 65–84 jaar | PCV20 of PCV21 |
| =85 jaar | PCV21 |
Er wordt tegenwoordig gekozen voor één dosis PCV20 of PCV21. Een schema met PCV13/15 gevolgd door PPV23 wordt niet meer als standaard aanbevolen. Na PCV20/PCV21 is volgens de HGR momenteel geen routinematige booster nodig.
Bij iemand die vroeger al PCV13, PCV15 of PPV23 kreeg, kan een eenmalige dosis PCV20 of PCV21 aangewezen zijn, afhankelijk van het eerdere schema en het tijdsinterval.
| Vaccin | Indicatie volwassenen | RIZIV-terugbetaling | Eigen bijdrage* |
|---|---|---|---|
| Prevenar 20® (PCV20) | 65–80 jaar met bepaalde risicofactoren | Ja | €12,80 |
| Capvaxive® (PCV21) | =65 jaar met bepaalde risicofactoren | Ja | €12,80 |
| Prevenar 13® (PCV13) | volwassenen | Nee | volledige prijs |
| Pneumovax 23® (PPV23) | volwassenen | Nee | volledige prijs |
* Bij verhoogde tegemoetkoming bedraagt het remgeld voor PCV20/PCV21 €8,50 volgens de huidige RIZIV-regeling.
Pneumokokkenvaccinatie bij kinderen
De Hoge Gezondheidsraad (HGR) adviseert sinds 2025 PCV20 (20-valent pneumokokkenconjugaatvaccin) als routinevaccinatie voor zuigelingen. Het aanbevolen schema is 3+1: vier dosissen, met minstens 8 weken tussen de eerste drie dosissen. Dit geldt ook voor prematuren en kinderen met risicofactoren.
Praktisch schema:
- 8 weken: PCV20
- 16 weken: PCV20
- 24 weken: PCV20
- 12 maanden: PCV20
De laatste dosis rond 12 maanden zorgt voor de booster. De HGR adviseert dit schema ter vervanging van de vroegere PCV13-schema's.
Belangrijk: er is momenteel een verschil tussen het nieuwe HGR-advies en de praktische uitvoering van het Vlaamse vaccinatieprogramma. De Vlaamse overheidsinformatie vermeldt nog het vroegere PCV13-schema van 8 en 16 weken + 12 maanden
| Vaccin | Kind | Terugbetaling |
|---|
| Prevenar 13 (PCV13) | basisvaccinatie | Gratis via Vlaanderen, en in de praktijk aanwezig |
| Prevenar 20 (PCV20) | extra vaccinatie | Niet algemeen terugbetaald |
| Capvaxive (PCV21) | vanaf bepaalde leeftijd/indicaties | Niet algemeen terugbetaald |
| Vaccin | Handelsnaam | Aantal serotypes | Prijs per dosis* |
|---|---|---|---|
| PCV13 | Prevenar 13® | 13 | €74,55 |
| PCV20 | Prevenar 20® | 20 | €67,78 |
| PCV21 | Capvaxive® | 21 | €85,99 |